Thứ tư, ngày 22 tháng 10 năm 2014

Off   Telex VNI
Tổng số lượt truy cập:
6015318
Khách đang truy cập:
108
Thư tay xin gửi về:
    Trung tâm Công nghệ thông tin, Bộ Giao thông vận tải. Địa chỉ: 80 Trần Hưng Đạo, Hoàn kiếm, Hà Nội.
Điện thoại & Fax:
    Điện thoại: 04 38224464
    Fax:             04 38221066
Hộp thư điện tử:
    tinbai@mt.gov.vn
 

 Gửi tham luận  

Phien ban in  Phiên bản in    Gửi bài viết Gửi bài viết
Thực trạng giao thông Việt Nam và Giải pháp
Thứ ba, 06/02/2007
 Người gửi: Nguyễn Anh Minh
E-mail: tuan54vn@yahoo.com

Đã từ lâu, tình trang ùn tắc, mất an toàn giao thông (ATGT ) và tai nạn giao thông  ở Việt nam luôn được đưa ra bàn thảo trên các Nghị trường, nhưng cũng chi là bàn cho vui vậy thôi chứ chưa có một giải pháp nào cụ thể và hữu hiệu để giải quyết tận gốc của vấn đề.

Để hiểu rõ cội nguồn và lý giải cho thật thấu tình đạt lý của vấn đề mất ATGT và tai nạn giao thông (TNGT) ở Việt nam, từ đó đề ra được những giải pháp đồng bộ ở các cấp cho đến từng người dân, khuyết điểm gì thuộc về ai, thuộc cấp nào, để từ đó có cách giải quyết tận gốc tình trạng mất ATGT và tai nạn GT ở Việt nam.

Việt nam, là một đất nước có hệ thống chính trị ổn định nhất trong khu vực và trên thế giới, là một nước chỉ có duy nhất một Đảng Chính trị lãnh đạo, tình trạng khủng bố hầu như không có. Thế nhưng, tình trạng thiệt mạng do tai nạn giao thông  thì lại quá nhiều, bình quân mỗi năm có 9 ngàn đến 13 ngàn người thiệt mạng do TNGT thiệt hại kinh tế ước tính đén cả tỷ USD/năm bằng cả trị giá xuất khẩu lúa gạo ( Việt nam có sản lượng xuất khẩu lúa gạo đứng thứ 2 trên Thế giới ) . Không chết vì khủng bố thì chết vì TNGT, đúng là tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa. Nhìn số người chết và thiệt hại về kinh tế mà thấy sự lảng phí và đau xót cho bao biết số phận của những con người xấu số không may đã phải chết do bản thân vô cẩn tắc, do người khác gây ra, hoặc do sự thơ ơ của bộ máy quản lý xã hội ở các cấp.

Nguyên nhân nào  gây ra những tổn thất to lớn và không đáng có  từ những TNGT, chúng ta hãy nhìn lại bức tranh GT của XH Việt nam để phần nào hiểu rõ nguyên do của nó.

             THỰC TRẠNG GIAO THÔNG Ở VIỆT NAM

1) Nói về Cơ quan lập pháp.
Hệ thống luật pháp:Phải nói Việt nam có một hệ thống luật pháp lạc hậu chưa phù hợp với sự phát triển xã hội và hội nhập Quốc tế với một nền kinh tế thị trường đa phương, nhưng rất may Luật về Giao thông và ATGT thì lại rất hoàn chỉnh. Luật được soạn thảo ngắn gọn, rõ ràng, dể hiểu và rất dể áp dụng. Trong bộ luật đã có nhiều phần rất cụ thể như luật đi lại, luật vận chuyển, luật vượt, luật nhường đường,….v.v.v các phần viết rất rõ ràng  và đã được chuẩn hoá thành các câu hỏi và trả lời phục vụ cho công việc thi cử cho các học viên dưới dạng thi trắc nghiệm

Mặt khác qua hệ thống thông tin đại chúng như Phát thanh, Truyền hình, Báo chí hàng ngày truyền tải hướng dẫn, phổ cập luật đến người dân cũng rất chi tiết và rõ ràng

Như vậy, nếu nói mất TNGT và tai nạn GT xảy ra nhiều như bấy lâu là do thiếu luật hoặc luật không rõ ràng là không đúng

Tuy nhiên, mới đây ở Tp HCM lực lượng CSGT đã thực hiện xử phạt vi phạm luật GT qua hình ảnh đã bị nhiều người trong giới quan chức lên án là chưa có luật phạt qua hình ảnh mà đã áp dụng, quan điểm của người dân thì họ cho rằng sử dụng các phương tiện hiện đại để giám sát và phát hiện những hành vi vi phạm luật GT là điều hết sức bình thường, một mặt là giúp cho CSGT xử phạt đúng người đúng tội, mặt khác làm cho người dân có ý thức hơn trong việc chấp hành luật GT khi không có mặt CSGT, vậy đó là một việc làm đúng sao lại lên án ? Liệu có phải luật đã không theo kịp với áp lực GT trong thời mở cửa.       

2) Nói về hệ thống các cơ quan hành pháp.         

Bộ máy hành pháp bao gồm Chính phủ và nhiều cơ quan có những nhiệm vụ khác nhau, nhưng trong đó tập trung chủ yếu vào một số cơ quan chính sau:

a) Bộ công an. 
Cục cảnh sát giao thông thuộc Tổng cục cảnh sát - Bộ công an là Cơ quan quản lý trực tiếp mọi vấn đề thuộc về giao thông, từ khâu phổ cập hướng dẫn thi hành luật giao thông đến dân chúng, rồi đến khâu xử phạt hành chính đối với người vi phạm luật giao thông khi tham gia giao thông như vậy, phải nói rằng Cục cảnh sát giao thông có 4 nhiệm vụ chính cơ bản đó là:
Phổ cập, hướng dẫn luật giao thông đến các tổ chức xã hội và dân chúng để mọi người chấp hành tốt luật giao thông khi tham gia GT nhằm đảm bảo trật tự và ATGT của người và phương tiện tham gia GT, giảm thiểu tối đa tình trang ách tắc GT và TNGT.

Xây dựng, quản lý, điều hành mạng giao thông nhằm chỉ dẫn, chỉ báo cho người tham gia giao thông  chấp hành tôt luật GT khi tham gia GT

 Xử lý, Xử phạt hành chính đối với những người vi phạm hoặc cố ý vi phạm luật giao thông khi tham gia giao thông hoặc gây ra tai nạn trực tiếp cho bản thân hoặc gây ra cho người khác

Giúp Cơ quan lập pháp bổ sung, hoàn chỉnh luật ngày càng hoàn thiện phù hợp hơn với quy mô GT

Từ những nhiệm vụ trên và thực tế đã qua, chúng ta thấy rằng Cơ quan này chưa làm tốt nhiệm vụ được giao phó cụ thể là:
Thực tế đã qua.
 

Việc phổ cập luật và hưóng dẫn thi hành luật đến mọi người dân còn mang tính hình thức đại khái chiếu lệ cụ thể người dân vẫn dùng đồng tiền để mua giấy phép lai xe việc học luật cũng mang tính hình thức. Tôi cũng đã mục kích được điều này khi đi học luật GT, có người làm bài rất tốt nhưng không có tiền đút lót dẫu có được thi 2 lần nhưng vẫn bị đánh trượt.

Và, chúng ta cũng được chứng kiến mấy năm gần đây ở hai thành phố lớn HN và Tp HCM người dân nội thành không được phép đăng ký xe máy, thì có phong trào người dân các huyện ngoại thành của 2 Tp này kể cả các cụ già …..đã đi học và thi lấy giấy phép lái xe ( Thực chất là đi mua ) để bán suất đăng ký cho những người dân nội thành có nhu cầu dùng xe máy. Điều đó chứng tỏ Bộ công an  đã không làm tốt nhiệm vụ của mình mà chạy theo cái lợi trước mắt, cái lợi cá nhân của một số ít người  

Việc không phổ cập luật GT hoặc phổ cập không đến đầu đến chốn luật đến người dân đã làm cho người tham gia và điều khiển phương tiện không biết, hoặc biết lơ mơ về luật, đã gây ra không ít những tai nạn GT đáng tiếc trong thời gian qua. Họ cố tình ngu dân hoá luật. bởi người dân càng không biết luật khi tham gia GT thì họ càng có nhiều cơ hội để xử phạt hành chính vậy mới có tình trạng tiêu cực và mãi lộ với cảnh sát GT. Thực tế trong thời gian qua họ chưa thực sự phổ cập luật, chưa hướng dẫn cụ thể cho người tham gia GT, mà chủ yếu là tìm mọi cách để xử phạt càng nhiều càng tốt.

Bộ Công an, đã không làm tốt công tác điều hành, không làm tốt công tác tư vấn trong hệ thống điều hành quản lý giám sát GT. Không xây dựng được mạng lưới quản lý giám sát GT trong từng khu vực và trên toàn quốc. Việc trang thiết bị cảnh giới giám sát GT, trong thời gian qua đã có đề cập và đã được trang bị một vài loại, như Camera quan sát, máy đo tốc độ phương tiện vận hành trên đường, họ đã lợi dụng việc trang bị và để nâng giá của thiết bị lên gấp nhiều lần so với giá trị thực của nó để bỏ túi. Việc sử dụng các thiết bị hiện đại nhằm giúp cảnh sát GT giám sát theo dỏi xử phạt hành chính đối với người vi phạm luật GT, nhưng họ lại sử dụng không đúng mục đích là dùng để sát phạt các lái xe với mục đích thu lợi bất chính, đã gây không ít khó khăn cho các lái xe thẩm chí còn gây tai nan khi duổi bắt.

Việc xử phạt hành chính: Đây là vấn đề nhức nhối nhất hiện nay, chính vì không nghiêm minh trong việc xử phạt và mức phạt chưa đủ mạnh đã làm cho người tham gia GT không chấp hành tốt luật GT. Và bản thân cánh sát GT cũng không muốn xử phạt nghiêm minh, bởi làm như vậy ngươì tham gia GT sẽ cố gắng học luật cho tốt và chấp hành tốt luật trong khi tham gia GT và như vậy cảnh sát GT sẽ hết cửa để kiếm chác qua những vụ vi phạm luật GT và TNGT. Trên thực tế và tính toán hiện nay mỗi tuần kho bạc Nhà nước thu từ 6 đến 7 tỷ đồng tiền phạt  từ các lỗi GT của người tham gia GT, thì cũng có đến 12 đến 14 tỷ đồng ngoài khoản tiền phạt đó rơi vào túi cảnh sát GT ở các cấp. Được biết các cảnh sát viên được bố trí vào các điểm chốt, các cung đường để thực hiện việc giám sát và xử phạt đều phải có giá của nó, theo các cảnh sát viên cho biết họ phải mất hàng chục triệu đồng cho đến hàng trăm triệu động đút lót cho cấp trên có thẩm quyền để được phân bổ về các chốt, các cung đường, giá  của mỗi chốt và cung đường tuỳ theo các vị trí. Bởi vậy, nên họ phải cố gắng bằng mọi cách để thu lại số vốn của mình đã bỏ ra và cống nộp cho cấp trên của họ, nên mới có tình trạng mãi lộ cảnh sát GT như bấy lâu.

Một thực tế đã qua, tình trạng thu giữ phương tiện của người vi phạm luật GT đã gây ra không ít bức xúc cho người dân, chúng ta đều biết ô tô xe máy là phương tiện làm ăn sinh sống và  đi lại nó cũng là một tài sản lớn của công dân, vì khi vi phạm luật hoặc do không chịu mãi lộ mà bị thu giữ thì coi như tàn bởi khi thu giữ phương tiện, họ đưa về chất thành đống giữa trời mua nắng, họ cho người đổi hoặc tháo các bộ phận quan trọng của xe….bởi vậy khi không may bị vi phạm là bằng mọi cách  bỏ tiền ra  mãi lộ CSGT để không phải bị thu xe mà thu xe coi như mất xe bởi các tệ nạn trên.
Trường Cảnh sát trong cả nước, chủ yếu là đạo tạo con em trong ngành CA, bản thân con cái họ và học sinh muốn vào học ơ trường này nếu không giỏi thì phải chạy hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, hàng năm mõi kỳ thi cử mỗi học sinh phải cống nạp 200 đến 300 ngàn đồng cho mỗi môn thi thì mới dật diểm trung bình trở lên, tiền càng nhiều thì điểm càng cao. Khi tốt nghiệp ra trường phải chạy tiền thì mới được xếp vào những chổ làm béo bở, có như vậy mới có điều kiện để thu lại vốn đã bỏ ra trong quá trình học tập và xin việc. Đó là một sự thực đã xẫy ra qua nhiều năm nhưng không một ai hé răng một lời mà cứ ngậm miệng ăn tiền.

Tóm lại: Trong thơi gian qua, Cục Cảnh sát GT và  Bộ công an đã không làm đúng chức trách của mình là phổ cập và hướng dẫn người dân tham gia GT đúng luật mà chủ yếu là đi  phạt người dân, họ đã gây ra không ít khó khăn cho người tham gia GT, bởi nguồn lợi từ xử phạt vi phạm luật GT, TNGT là nguồn thu chính của họ, bản thân họ luôn muốn những người tham gia GT vi phạm luật, TNGT càng nhiều, có nhiều ngươi chết vì TNGT thi họ càng có cơ hội để kiếm chác. Như vậy, đầu vào thu nhập  làm giàu cho ngành CSGT là những vụ vi phạm luật GT hoặc những xác chết của đồng loại, chính họ mới là nguyên nhân chính gây ra tình trang ách tắc GT và TNGT nhiều như hiện nay.

b) Bộ GTVT. 

Thời gian qua, hệ thống đường bộ và đường thuỷ khắp cả nước đã không ngừng nâng cấp và xây mới nhiều tuyến đường từ nguồn vốn ODA, nguồn vốn ngân sách phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế đất nước, đó là một cố gắng rất lớn của Nhà nước.

Tuy nhiên, hệ thống đường bộ của chúng ta chưa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật:

Như đô nghiêng, độ bám dính mặt đường, độ phẵng, tầm nhìn….. chưa đảm bảo, ví dụ những đoạn đường cua  khi phương tiện khi qua đó do có lực ly tâm xe có xu hướng nghiêng và lật ra phía ngoài theo chiều của lực ly tâm nên mặt đường cũng phải nghiêng ( nghĩa là mặt đường phía ngoài phải cao hơn phía trong ) để đảm bảo cho dãy bánh phía ngoài được tiếp xúc với mặt đường để xe không bị văng ra ngoài, nhưng đường của chúng ta thì làm ngược lại, như vòng xuyến qua cầu chui Gia lâm là một ví du điển hình.

Mặt đường theo tiêu chuẩn Quốc tế là luôn phải có độ bám dính và ma sát  tốt giữa mặt đường với lốp, mặt đường có các khe xốp để thoát nước tốt,… để phương tiện không bị chuầy trượt trên mặt đường khi trời mưa hoặc bị trượt lên mặt đường khi phanh, còn đường của chúng ta do sử dụng nhựa, đá dăm không đảm bảo tiêu chuẩn nên mặt đường luôn quá nhẵn, trơn trượt do vậy  phương tiện dể bị trượt khi trời mưa hoặc không an toàn khi phanh, đây cũng là nguyên nhân gây tai nạn do không làm chủ được vô lăng và tiêu tốn nhiều nhiên liệu cho phương tiện do lực ma sát trượt gây nên khi xe vận hành trên đường

Mặt đường không phẵng làm cho xe bị lắc trong khi vận hành trên đường

Tầm nhìn nhiều chổ còn bị hạn chế hoặc những chổ cua không hợp lý đã tạo nhiều điểm đen thường xẫy ra TNGT.

Hệ thống đèn tín hiệu cảnh báo chỉ dẫn không được thiết kế thi công đồng bộ, nên hầu hết các tuyến đường không có biển báo, đèn báo, đèn chỉ dẫn GT  đây cũng là nguyên nhân làm ùn tắc GT ở các chổ đường giao nhau và gây ra TNGT nếu kể ra thì còn nhiều bất cập….

Hầu hết các tuyến đường, cầu cống trên đất nước ta kể cả những tuyến đường được đầu tư xây dựng từ vốn vay ODA đều chưa đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và nhanh xuống cấp đến mức báo động bởi tệ nạn tiêu cực trong ngành GT bấy lâu đã làm nhức nhối và đau đầu của các nhà cho vay vốn.

Theo các chuyên gia kỹ thuật và kinh tế, thì trong thời gian qua chúng ta đã rất lãng phí về nguòn vốn ODA phục vụ cho xây dựng hạ tầng cơ sở đường sá, bởi thực tế mỗi đồng vốn vay chỉ có 40 %  là thực đỗ xuống đường, 605% là rơi vãi khắp nơi cụ thể nước cho vay hưởng 30 %  và 30 % còn lại là tư vấn thiết kế giám sát và quan chức lãnh đạo các cấp của cả nước cho vay lẫn nước đi vay bỏ túi. Và như vậy, tất cả đổ xuống cho con dường, đỗ xuống công trình ngầm, nhưng thực ra là người dân lao động phải chịu, vì chính họ mới là người đi làm đóng thuế để trả nợ vay chứ không phải Chính phủ trả nợ

Với xu thế hội nhâp, kinh tế ngày càng phát triển, hệ thống hạ tầng giao thông nội thi khắp cả nước ngày một qua tải trước nhu cầu sử dụng nhiều phương tiện giao thông đặc biệt la xe ôtô, hầu hết các thành phố lớn trong cả nước đều ùn tắc giao thông. Đường sá ít, không được xây mới và mở rộng.

Ngành Giao thông chưa thực hiện được vai trò quy hoạch và tham gia tư vấn cho Chinh phủ trong việc quy hoạch mang giao thông đô thị.

Như vậy Bộ GTVT cũng không làm tốt trách nhiệm của mình trước Nhà nước v à Chính phủ, không quản lý tốt những đồng vốn vay, họ chỉ mưu cầu lợi ích cá nhân luôn tìm cách đục khoét rút bớt vật tư làm xấu những con đường không đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật như đã nói ở trên cũng là nguyên nhân góp phần gây ra nhiều TNGT

Cụ thể vừa qua chúng ta đã chứng kiến vụ PMU18 đã gây bức xúc dư luận và dân chúng, không chỉ người dân trong nước mà cả các nước trên Thế giới. Ông Nguyễn Việt Tiến là thứ trưởng của Bộ Giao thông,  quản lý trực tiếp đến vốn vay ODA phục vụ cho xây dựng hạ tầng về đường sá, ông ta đã nói một cách nhẹ tênh: Nếu quản lý tốt, ít thất thoát thì những con đường được xây dựng từ vốn ODA có độ bền đến 13 năm hoặc hơn, nếu quản lý không tốt, lảng phí nhiều thì độ bền chỉ dăm ba năm…..” quả là những câu nói rất thiếu trách nhiệm. Chúng ta đã biết, chi phí để xây dựng đường sá ở VN ta thuộc vào loại đắt nhất trên Trế giới, cứ đi vay về rồi phá, chưa trả hết nợ thì đường đã hỏng thật là quá lãng phí. Thực ra có đến hàng trăm PMU thẩm chí còn ghê tởm hơn PM18 nhưng chưa bị phanh phui mà thôi. Còn vụ việc ở PMU18 lại là một nhẻ khác, theo dư luận có cơ sở thực chât vụ PMU18 là vụ đấu đá nội bộ trong Bộ GTVT, một bên là phe cánh của ông Nguyễn Việt Tiến còn phía bên kia là phe phái của ông Đào Đình Bình, chứ Chính Phủ và nước cho vay, cũng như các cấp các ngành đâu cần có làm vậy vì họ đang đựơc hưởng lợi từ các PMU. Cho vay nhiều thì được hưởng lợi nhiều, cho vay kiểu đó thi ai mà chả muốn cho vay …..còn người tiêu tiền vay không phải lo trả nợ thi ai mà chả muốn vay ?.

c) Cục đăng kiểm.
Cục đăng kiểm là nơi kiểm tra và cấp phép lưu hành phương tiện chủ yếu là xe cơ giới, nhưng trong nhiều năm qua họ đã không làm tốt điều này Mặt khác xe cộ tham gia GT ở nước ta thuộc loại cũ nhất, chủ yếu có xuất xứ từ các bải rác khắp các nước trên Thế giới. Chính vì vậy mỗi khi tai nạn xảy ra có rất nhiều nguyên nhân, từ điểm yếu này nên Cục đăng kiểm đa bán giấy phép lưu hành nhiều hơn là kiểm tra cấp phép đúng theo luật.

Chính từ sự thiếu minh bạch này cũng đã góp phần gia tăng tai nạn GT vì xe cộ không bảo đảm an toàn trước khi được phép lưu hành theo luật định.

3) Sự đa dạng hoá trong Giao thông, mưu cầu cuộc sống.       
Không nơi nào trên Thế giới lại có nhiều loại phương tiện cùng tham gia GT trên cùng một tuyến đường như ơ VN ta, nào là ôtô, xe công nông, xe máy, xe bò, xe ngựa, xe đạp và kể cả tàu hoả…rồi đến người đi bộ và thẩm chí là cả súc vật…..tất cả chi trên một con đường chật hẹp, đường không ra đường, lối khổng ra lối….. tất cả chen chúc nhau thật là kinh khủng…

Các đô thị lớn trong cả nước thường là nơi tập trung nhiều cơ sở đào tạo, là nơi có nhiều khu CN thu hút nhiều lao động từ các nơi đến và học sinh sinh viên sau khi tốt nghiệp, vì thế mà các nơi này hàng năm được bổ sung thêm một số lượng lớn người tham gia GT. Con em ở các tỉnh, sau khi tốt nghiệp ra trường không mấy ai chịu về tỉnh nhà để công tác, để góp phần xây dựng địa phương mình ngày một giàu có, tất cả và tất cả chỉ tập trung ở các thành phố lớn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng mật độ GT ở các thành phố và đô thị.         

Đường thì ít lại chật hẹp đặc biệt là các tuyến đường nội thi, ý thức của người tham gia GT lại kém, mật độ GT cao, đa phương tiện tham gia GT cùng với sự phân luồng và đèn tín hiệu chưa hợp lý nên tình trang ách tắc GT là chuyện đương nhiên thường xẩy ra.

Như vậy, phải nói rằng cơ sở hạ tầng đã không theo kịp với sự phát triển của xã hội trong thời mở cửa và hội nhập.  

4) Phong tục tập quán.
Dân gian có câu “ An cư mới lập nghiệp “ nghĩa là làm gì thì làm cứ kiếm được một chổ ở ổn định và là của riêng mình thì mới yên tâm làm ăn, chưa có chổ ở chính thức nghĩa là chưa thể nói gì đến chuyện làm ăn.  Bơi vậy, mới có tình trạng người sống đầu thành phố thì làm ở cuối TP người sống đằng Đông thì đi làm đằng Tây…..nên cứ mỗi sáng, mỗi chiều  những lúc đầu giờ hoặc tan tầm là phố xá đen kịt người, khói bụi mù mịt chen lấn nhau gây ra tình trang tắc nghẽn GT.

Như vậy, tập quán cổ xưa quan niệm cổ hũ của các cụ đã không còn hợp với cuộc sống thời công nghiệp hiện đại, thời mở cửa và hội nhập….đây cũng là  là một trong những nguyên nhân chính gây ách tắc GT trong các đô thị lớn ở nước ta.         

5) Ý thức của người tham gia GT và điều khiển phương tiện.       
Xuất phát từ sự thiếu hiểu biết về luật GT, từ sự thiếu nghiêm minh của lực lượng CSGT đã làm cho ý thức của người tham gia GT rất kém, họ xem thường mạng sống của mình và đồng loại. Điều đó  được thể hiện, ở đâu đường càng tốt và càng rộng thì nơi đó càng xẩy ra nhiều tai nạn GT, và ắt sẽ có nhiều người chết, nơi đường chật người đông thì gây ra ùn tắc GT

Tình trang kinh doanh vận chuyển hành khách trên các tuyến đường một cách tự do và tự phát, không có tổ chức chặt chẻ, nên thường xảy ra tình trạng phóng nhanh vượt ẩu để tranh dành khách, nhồi nhét khách….đã xẩy ra không ít TNGT thảm khốc.

Như vậy, phải nói ý thức của người dân khi tham gia GT và điều khiển phương tiện khi tham gia GT chưa cao, kèm với sự kém hiểu biết về luật, là một trong những nguyên nhân chính gây nên tình trang ùn tắc và TNGT ngày càng gia tăng.
6) Nhà nước và Chính phủ.
Trong thời gian qua, Nhà nước và Chính phủ đã rất cố gắng đầu tư vốn mở rộng làm mới nhiều tuyến đường nhưng vẫn còn quá ít trước áp lực đi lại ngày một gia tăng. Tuy nhiên, Chính phủ chủ yếu sử dụng nguồn vốn vay ODA để xây dựng các tuyến đường GT liên tỉnh, bởi họ biết rằng đi vay đầu tư vào đường sá, đó là việc làm đơn giản, khó kiểm tra đánh giá về chất lượng và khối lượng, mặt khác làm đường liên tỉnh ít phải giải toả đền bù nên chi phí thấp, mà chi phí thấp thì dể đội giá lên và như vậy mới có cơ hội để chia chác, còn nếu như làm đường trong nội thị thì phải giải toả đền bù vốn lớn rất khó khăn và kéo dài thời gian thi công, chậm thu hồi vốn vả lại chi phí cao, khó nâng giá, kho có cái để mà chia chác.

Chính sách chuyển đất đai thành hàng hoá của Chính phủ, đã gây khó khăn không ít cho việc giải phóng mặt bằng và xẩy ra nhiều tiêu cực trong việc đền bù giải toả, kéo dài thời gian, tăng chi phí xây dựng cũng là một nguyên nhân làm giảm chất lượng công trình.

Việc buôn bán chính sách của Chính phủ cũng làm cho tình trang GT ngày càng tồi tệ cụ thể:

- Việc bổ sung luật bắt buộc người khi tham gia GT bằng xe máy phải đội mủ bảo hiểm, đó là một điều cần thiết, bởi nó sẽ làm giảm thương vong một cách đáng kể khi TNGT xảy ra. Tuy nhiên mặt trái của nó khi đội mủ nó cũng làm anh hưởng đến sự quan sát và nghe nhìn, dó cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tai nạn, thực tế đã có rất nhiều người đội mủ bảo hiểm chết khi TNGT xảy ra. Giả dụ nếu không có quy định về điều đó thì từ trước tới nay khi đi đường xa không nói thì họ vẫn đội mũ bảo hiểm vì vừa tránh được bụi vừa an toàn và không bị lạnh vào mùa đông. Ở các nước phát triển xe máy thường có phân khối lớn, chạy với vận tốc cao và luật khi điều khiển xe máy với luật điều khiển ôtô gần như nhau tất nhiên là họ phải đội rồi không thì làm sao mà chịu được. Nhưng cái chính là những nhà sản xuất mũ đã phải cống nộp cho các quan chức Chính phủ là bao nhiêu để Chính phủ ra được chủ trương này, Chính phủ chưa hề có giải pháp để kiểm tra chất lượng mủ và việc đền bù cho nạn nhân khi sử dung mủ bảo hiểm của các nhà sản xuất này mà vẫn gây ra thương vong. Bởi Chính phủ nói đội mủ bảo hiểm khi tham gia GT sẽ giảm tai nạn GT  ?

- Về việc nhập khẩu phương tiện cũ, ai cũng biết ở các nước tiên tiến phương tiện GT đã hết hạn sử dụng hoặc không đảm bảo an toàn và độ tiêu hao nhiên liệu đã quá mức cho phép bắt buộc phương tiện đó không được cấp phép lưu hành. Như vậy, phải nói phương tiện cũ đa phần là không đảm bảo an toàn khi tham gia GT đây cũng là nguyên nhân làm gia tăng TNGT

- Điều đáng nói, là mới đây Chinh phủ ra cẩu có chủ trương cho phép nhập Ôtô cũ đã qua sử dụng, nhưng sau đó đã bắt cơ quan thuế tính thuế nhập khẩu lên đến 601 % và như vậy chủ trương nhập xe cũ coi như tiêu tan, nhiều nhà đầu tư cũng bị phá sản, nhiều doanh nghiệp lao đao từ chính sách này. Nhưng điều đáng nói ở đây, là các nhà đầu tư sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước đã mua các quan chức Chính phủ bảo nhiêu để có những quyết định như vậy ?

- Việc Chính phủ cho nhập tràn lan xe máy TQ rồi bây giờ cả xe ôtô TQ, với phương châm để kéo giá xe trong nước xuống theo đúng giá tri thực của nó và gây áp lực để mở thêm đường sá. Vì vậy, thời gian qua với nhiều loại XM TQ đã tràn ngập đường sá Việt nam, nhiều loại xe kém chất lượng nhân cô hội đã tràn vảo không thể kiểm soát được, và chính chất lượng kém đã dẫn đến nhiều vu TNGT đáng tiếc xẩy ra. Và bây giờ lại cho nhập xe ôtô TQ và cung noi như vậy…nhưng đường sá đâu Chính phủ có cho mở nhiều ? Thử hỏi những nhà buôn TQ đã chạy cửa quan chức Chính phủ  bao nhiêu, để Chính phủ ưu ái họ đến như vậy ? Tai sao Chính phủ không bắt nhập xe mới tinh, hoặc bộ linh kiện từ các nước phát triển mà giá ơ đó đâu có cao. Tôi đã từng đến nhiều nước trên Thế giới, giá ôtô con cung cấp cho thi trường tiêu dùng cũng chỉ có giá từ 2.000 USD cho đến 10.000 USD, nếu tính thuết 200% thi giá xe bán đến tay người tiêu dung chi từ 4.000 USD đến 20.000 USD, xe máy như xe DREAM của Thái lan nếu giá nguyên chiếc cũng chỉ từ 850 USD đến 1.000 USD mà lại cho nhập xe cũ, xe kém chất lượng, tại sao đất nước đã nghèo mà cứ nhập xe giá cao như vậy, phải chăng chi đáp ứng cho quan chức tham nhũng, những kẻ buôn lậu và giới xã hội đen ? Vậy đến bao giờ dân mới có điều kiện để mua ôtô được…..

Chính phủ cũng biết rằng ùn tắc GT, mất an toàn GT và TNGT là vấn đề hết sức bức xúc cần sớm được giải quyết triệt đẻ và phải coi đó là vấn đề chính trị sống còn, nhưng đã mấy chục năm qua Chính phủ đã làm được gì khi mà hàng ngày có đến 25 đến 35 đồng bào mình bị thiệt mang vì TNGT, hay là cứ ngồi đó mà so sánh là thế này thế nọ và số người chết như vậy là vẫn nằm trong phạm vi cho phép, hoặc là từ khi đội mủ bảo hiểm xe máy thì số người bị TNGT ít hơn nhưng số người chết lại cao hơn…đại loại là như vậy.

Người dân Việt nam và linh hồn của người chết vì TNGT luôn biết ơn GS Nguyễn Văn Đạo và  GS Seymour  Papert đã ngã xuống vì TNGT, và cũng nhờ đó mà  Đảng và Chính phủ Việt nam mới chợt  tỉnh sau một  giấc ngủ dài từ sự vô cảm với đồng loại, mới thấy TNGT là nguy hiểm và nó không trừ một ai, mới thấy sự thiệt hại lên đến cả  tỷ USD cho một n ăm v à hàng trăm ngàn đồng bào đã chết !!!…..

Thử hỏi, như vậy liệu Chính phủ Việt nam có phải là của người dân Việt nam không ? hay là Chính phủ của nước khác ?

Nhân đây, tôi có thể cho bạn đọc biết lịch trình làm việc của CBCNVC Văn phòng Chính phủ tại số 1 Phố Hoàng Hoa Thám, Hà nội như sau: Sáng 8 giờ chen chúc nhau đến chổ làm việc, đọc báo đến 9 giờ, uống nước nói chuyện thời sự đến  10 giờ, ngồi vào bàn làm việc 45 phút, đi ăn trưa mỗi suất 10.000 VN Đ ( Chi phí ăn trưa do Văn phòng cho ) chiều 2 giờ đọc báo, ngồi uống nước nói chuyện thời sự đến 3 giờ, ngồi vào bàn làm việc đến 4 giờ , 4 giờ 30 đi chơi TDTT….. đại loại là như vậy. Trong khi khắp nơi đang giảm biên chế để giảm chi tiêu lãng phí thì ở đây họ còn đầu tư xây dựng thêm văn phòng để thu nạp con em họ vào làm việc, văn phòng được trang bị toàn máy ĐHKK 2 chiều nóng lạnh, vận hành suốt mùa hè lẫn mùa đông, thật là lãng phí !  Với lịch trình như vậy, xin hỏi lấy thời gian đâu mà làm việc, mà nghiên cứu, mà đề xuất…. Đấy là mới nói văn phòng ở số 1 Hoàng Hoa Thám, Hà nội, còn những chổ khác nữa trong các cơ quan công quyền thì sao đây ?


Tóm lại:
Như vậy, tình trạng ùn tắc GT v à TNGT ngày một gia tăng xuất phát từ nhiều nguyên nhân và phải kể đến một số nguyên nhân chính sau đây:

1) Chính phủ chưa thực sự quan tâm đến tình trạng này, bởi đã nhiều năm qua nhưng vẩn chưa đề ra được giải pháp hữu hiệu, thẩm chí còn làm cho tình trạng mất ATGT và TNGT ngày càng gia tăng.
2) Cục CSGT và các cơ quan chức năng khác đã không làm tốt chức trách nhiệm vụ của cơ quan hành pháp, mãi theo quyền lợi cá nhân của bản thân và của ngành mình làm giàu bất chính từ những vụ vi phạm luật GT và xác chết đồng loại. Từ sự không nghiêm minh trong việc phổ cập, hướng dẫn luật, xử phạt hành chính ….. đã làm cho người dân coi thường luật pháp đây có thể nói là nguyên nhân chính gây nên tình trạng ùn tắc GT và TNGT ngày một gia tăng ở nước ta.
3) Mức xử phạt chưa đủ mạnh, chưa đủ răn đe, kết hợp với sự thiếu nghệm minh trong lực lượng CSGT đã làm cho người tham gia GT thiếu ý thức trong việc học tập, nâng cao sự hiểu biết về luật, không chấp hành nghiêm luật mỗi khi tham gia GT.
4) Mạng đường GT còn ít, chật hep, chưa đủ tiêu chuẩn kỹ thuật chất lượng, có nhiều đường cắt nhau, nhiều chổ dân tự mở…không đảm bảo an toàn cho GT, vì vậy trong thời gian qua mặc dầu Nhà nước đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng về GT từ nhiều nguồn vốn kể cả vốn vay ODA … tốc độ của phương tiện tuy có cải thiện nhưng chưa đáp ứng với nhu cầu rút ngắn thời gian cũng như chi phí vận chuyển hàng hoá. Nhiều thiết kế đường, cầu vượt chưa hợp lý, cồng kềnh lãng phí.
5) Chính phủ, các cấp các ngành, chưa có giải pháp đồng bộ trong việc điều chỉnh khu dân cư, điều chỉnh giờ đi làm, giờ tan tầm một cách hợp lý, chưa xây dựng được phương án và trang bị hệ thống điều tiết giao thông một cách hợp lý phù hợp với từng khu vực địa hình….  Nên tình trang ùn tắc và TNGT ngày một gia tăng là điều không đương nhiên.
Như vậy tình trang ùn tắc và TNGT ngày một gia tăng xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ những cơ chế chính sách bất cập, từ bộ máy quản lý  các  cấp đến từng người dân. Để giải quyết được Quốc nạn này đòi hỏi chúng ta phải có một giải pháp đồng bộ và phải được nghiên cứu  thật  kỹ. Phải có một chường trình lâu dài, cần phải giải quyết từng khâu, khâu nào trước, khâu nào sau…chứ không thể nói chung chung mà được…

           MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG ÙN TẮC VÀ TNGT Ở NƯỚC

            Rất ít nước có tình trạng GT đa phương tiện và hổn độn như ở Việt nam, để đưa ra một giải pháp hợp lý quả là một việc làm khó, theo tôi có mấy ý kiến nhỏ như sau:

A.PHƯƠNG ÁN TRƯỚC MẮT
I. Để giảm tai nạn GT cần phải thực hiện một số vấn đề sau.

1) Chấn chỉnh lại tổ chức, đội ngủ CSGT, cần thiết phải kiểm tra kiến thức và sát hạch lại trình độ nghiệp vụ, nâng cao ý thức giác ngộ chính trị của đội ngủ này. Bố trí lại nhân lực một cách hợp lý. nâng cao trách nhiệm giảm số lượng nhằm nâng cao thu nhập cho lực lượng này.

2) Nâng lương và phụ cấp cho lực lượng CSGT, bằng cách nâng cao trách nhiệm giao phó cho cá nhân hoặc tổ nhóm quản lý các cung đường ( theo dạng khoán vậy ), trên cơ sở đó để quản lý và đánh giá năng lực công tác của CSGT, nếu đoạn đường được giao mình quản lý không xảy ra tai nạn ách tắc GT thì được thưởng hoặc bị phạt nếu để xảy ra tai nạn  và ùn tắc GT hoặc bị sa thải nếu không làm tốt vai trò trách nhiệm của mình.

3) Nhà nước nên tập trung nguồn kinh phí phục vụ cho đầu tư, quản lý GT.
- Thu và quản lý tiền bảo hiểm nhân mạng và phương tiện tham gia GT vào một đầu mối, không để tình trang mua bán thẻ bảo hiểm tràn lan như hiện nay vì đây là một nguồn thu khá lớn.

- Thu từ xử phạt hành chính là nguồn thu lớn, nếu tính bình quân mỗi tuần thu 6 tỷ đồng mỗi năm 52 tuần x 6 tỷ = 312 tỷ đồng nếu thu tốt không bị thất thoát thì có đên nghìn tỷ đồng cho mỗi năm.

- Nhà nước cần sớm ra quy định bắt các phương tiện tham gia GT phải nộp một khoản lệ hàng năm.

- Nguồn thu từ thuế và phúc lợi XH, từ những cái lợi do không xảy ra TNGT khi hệ thống giao thông được quản lý tốt.
Tất cả các nguồn thu này được tập trung vào một đầu mối nhằm quản lý có hiệu quả trong việc tăng lương, thưởng, trang bị thiết bị …….phục vụ cho quản lý giám sát nhằm giảm thiểu ùn tắc GT và TNGT.

4) Giảm đến mức tối đa các chổ cắt nhau, các chổ dân tự làm, nghiên cứu các mẫu cầu vượt đơn giản loại bêtông, loại bằng kết cấu khung thép gọn nhẹ ít tốn kém, thời gian thi công nhánh, tôi thấy ở nhiều nước chẳng hạn như Tây Đức họ thi công nhiều cầu vượt vừa đơn giản vừa chắc chắn …để sớm bổ sung vào toàn hệ thống đường trên toàn quốc nhằm giảm tối đa các đường giao nhau ở các nút qua trọng trên toàn tuyến.

5) Nâng cao mức xử phạt lên nhiều lần, đến mức người vi phạm luật cũng tiếc tiền khi muốn mãi lộ CSGT, lầm như vậy người dân sẽ chịu khó học và nắm kỹ luật GT, có ý thức hơn trong khi tham gia GT, bởi họ sợ vi phạm luật thì không có tiền để nộp phạt. Theo tôi nên bỏ hình thức tạm giữ phương tiện khi vi phạm luật mà thay vao đó là phạt năng và bấm lỗ giấy phép lái xe, nếu vi phạm quá 3 lần là vĩnh viễn không cấp giấy phép điều khiển phương tiện nữa.

6) Quản lý thật tốt các nguồn vốn vay ODA, vay tín dung…nâng cao chất lượng đường sá, bố trí đồng bộ các trang thiết bị tín hiệu, chỉ giới, hệ thống đèn xanh đèn đỏ sử dụng điện, pin mặt trời…để lắp đặt cho tất cả các chổ giao nhau trên toàn tuyến đường hoặc những chổ giao nhau nguy hiểm…giúp cho người điều khiển phương tiện khi tham gia GT biết để điều khiển tốt phương tiện đúng phần đường của mình và kịp thời xử lý phòng tránh các sự cố có thể xẩy ra TNGT.

7) Chính phủ cùng các cơ quan chức năng sớm thiết lập các đội ứng cứu nhanh và xử lý kịp thời khi có TNGT xảy ra, nhằm sớm cứu giúp những người không may bị nạn và giải quyết hậu quả một cách nhanh gọn.

8) Quy hoạch lại mạng lưới các Công  ty vận chuyển hành khách, sáp nhập các cơ sở nhỏ thành các cơ sở lớn, có đủ số lượng đầu xe và bộ máy quản lý đủ nămg lực để diều hành phương tiện và phân bổ khách một cách hợp lý theo từng tuyến và cung đường, tránh tình trang phóng nhanh vượt ẩu để tranh giành khách, gây ra những vụ TNGT thảm khốc đáng tiếc như thời gian vừa qua.

II. Để giảm ùn tắc GT trong các Thành phố, đô thị và khu Công nghiệp. 

1) Thực hiện triệt để và nghiêm túc 06 mục như đã nêu ở phần I .
2) Ít nơi nào lại có mật độ dao thông cao và đa phương tiện như ở Việt nam bởi vậy để tìm ra được một phương án điều tiết GT hợp lý trong điều kiện mật độ GT luôn quá tải quả là khó khăn..Vậy trước mắt, đè phần nào giảm nạn ùn tắc GT ở các Tp lớn như hiện nay đặc biệt là đầu giờ đi làm và giờ tan tầm, trước mắt đề nghị Chính phủ, các cơ quan và các cấp các ngành….nghiên cứu xem xét bố trí lệch giờ đi làm và giờ tan tầm của từng nhóm ngành. Theo tôi, nên phần thành 3 nhóm tham gia GT chính.

- Khối các doanh nghiệp, Nhà máy, Xí nghiệp, học sinh và công nhân không cần thay đổi bởi vẫn giữ lịch trình như hịên nay, bởi Công nhân thì đã làm theo ca kíp, học sinh thì thường đi học sớm, các doanh nghiệp vẫn theo lịch giờ làm việc như bây giờ.

- Khối các cơ quan chính quyền, ban ngành hành chính của địa phương thì giờ vào làm việc là 8 giờ 30 sáng và giờ tan việc là 5 giờ chiều

- Khối các Cơ quan chính quyền cấp Trung ương đóng trên địa bàn, giờ làm việc bắt đầu vào 9 giờ sáng, giờ tan tầm là 4 giờ chiều.

Nếu bố trí lệch giờ giữa các khối một cách hợp lý sẽ làm cho mật độ GT trên các tuyến phố sẽ giảm đi và tất nhiên nạn ùn tắc GT từ đó sẽ được cải thiện.

B.PHƯƠNG ÁN LÂU DÀI.
Ngoài các điểm như đã nêu ở trên, Nhà nước và Chính phủ cần có một chiến lược phát triển lâu dài đáp ứng một nếp sống văn minh công nghiệp và xu thế hội nhập toàn cầu hoá, theo tôi cần có một số giải pháp sau:

1) Nhà nước và Chính phủ cần sớm có quy hoạch đô thị, khu dân cư, khu nhà chung cư cho thuê một cách hợp lý phù hợp với nơi làm việc,với phương châm hạn chế tối đa việc đi lại đan xen của người dân, từ đó mà gảim mật độ GT.

2) Giáo dục người dân nên bỏ tập tục cũ “ An cư thì mới lập nghiệp “ ở các thành phố và khu công nghiệp. Nhà nước cần huy động nhiều nguồn vốn, khuyến khích người dân cho vay vốn để quy hoạch và xây dựng nhiều khu chung cư cho thuê, với nhiều căn hộ có nhiều diện tích khác nhau phù hợp với nhu cầu và túi tiền của người thuê. Nhà nước cũng sớm bải bỏ chế độ hộ khẩu thay một phương án khác để quản lý dân cư như giấy CMND chẳng hạn, bải bỏ chính sách  học sinh sinh học ttheo tuyến như hiện nay. Với phương châm người dân làm việc ở đâu thì thuê nhà ở chổ đó, tránh tình trang người sống đằng tây thì đi làm ở đằng dông, sống đằng Nam lai đi làm phía Bắc hoặc ngược lại làm tăng mật độ người lưu thông trên đường.

3) Phát triển mạnh kinh tế điạ phương, khuyến khích con em sau  khi ra trưòng về địa phương làm việc một mặt giải quyết tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn ở cấp đại phương trong khi lại dư thừa ơ  các thành phố lớn.

4) Nhà nước và Chính phủ sớm nghiên cứu phương án đầu tư xây dựng thêm 2 hay 3 thành phố công nghiệp dọc tuyến đường Trường sơn, tạo công ăn việc làm nhằm phát triển kinh tế vùng phía tây của đất nứơc, thu hút lực lượng lao động trẻ về đây làm việc vừa góp phần xây dựng đất nước vừa giảm mật độ lao động ở các thành phố lớn. Tuy nhiên để đảm bảo cuộc sống và an toàn về tính mạng.  Nhà n ư ớc v à Ch ính ph ủ ph ải đ ầu tư xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng  như đường sá, trường học, bệnh viện, các khu phụ trợ cung cấp lương thực thực phẩm. Thành lập các đội cấp  cứu lưu động bằng đ ường hàng không kịp thời cấp cứu chữa trị cho người bị bệnh. Có như vậy người  dân mới yên tâm làm ăn xây dựng và phát triển kinh tế và góp phần làm giảm ùn tắc GT ở các thành phố lớn như hiện nay.

          Trên đây là một vài ý kiến nhỏ của tôi, để bạn đọc tham khảo và có thêm nhiều ý kiến giúp cho Nhà nước và Chính phủ sớm tìm ra giải pháp hữu hiệu giảm thiểu nạn ùn tắc GT và TNGT đang cướp đi nhiều sinh mạng của đồng bào ta và tiêu tốn nhiều tiền của do TNGT gây ra..

          

  Các bài viết khác cùng chủ đề
Bàn về TNGT (05/04/2007)
Vấn đề người uống rượu bia điều khiển xe máy (03/04/2007)
Cần quy hoạch vĩ mô hợp lý để giảm mật độ người và giao thông tại Thủ đô Hà Nội (30/03/2007)
Hiểu luật và chấp hành luật thì mọi việc sẽ ổn (29/03/2007)
Tai nạn là do sử dụng không đúng mục đích của đường giao thông (29/03/2007)
Góp ý ATGT (27/03/2007)
Nhìn từ nguyên nhân để giải quyết hậu quả! (06/03/2007)
Góp ý nhỏ (12/02/2007)
Người Việt và Giao Thông (02/01/2007)
Góp ý về ATGT của Việt Nam (29/12/2006)
Các giải pháp về ATGT - Nguyễn Văn Khanh (29/12/2006)
Bài góp ý về chủ đề giao thông đô thị của bạn Trần Trung Phương (28/12/2006)
Ý kiến đóng góp làm giảm TNGT của bạn Bùi Mạnh Huy (28/12/2006)
Hành lang an toàn mất an toàn (24/12/2006)
Đóng góp ý kiến của Hoa Hương (24/12/2006)
  Về đầu trang
Các biện pháp giảm tai nạn giao thông?
Trang thông tin điện tử Bộ Giao thông vận tải.
Cơ quan chủ quản: Bộ Giao thông vận tải. Giấy phép số 48/GP-TTĐT ngày 02/10/2014.
Chịu trách nhiệm: Trưởng ban biên tập Nguyễn Thị Chúc Hạnh - Phó giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin.
Địa chỉ: 80 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội.   Liên hệ.  Chính sách về quyền riêng tư.